Na terenie Tikal odkryto pięć boisk do gry w piłkę. Najmniejsze z nich położone jest w kierunku północno – południowym na południe od Templo I. Wykazuje cechy charakterystyczne dla tego typu obiektów wybudowanych w późnym okresie klasycznym, w szczególności zachowanie otwartej konstrukcji bez ścian końcowych. 

Boiska do gry w piłkę były miejscem rytualnej gry nawiązującej do świata podziemi i do mitu o Bohaterskich Bliźniakach, Hunahpu i Ixbalanque, opowiedzianego w Księdze Rady Narodu Quiche, znanej jako Popol Vuh. Związana z tą legendą jest również maska małpy na Akropolu Północnym, ponieważ małpy wyobrażały bóstwa opiekujące się pisarstwem, rachunkiem matematycznym i sztuką. Bohaterscy Bliźniacy z mitu kreacyjnego mieli dwóch starszych braci, będących również bliźniakami, których zamienili w małpy.  

Grupa masek 6C-XVI położona jest na południu el Mundo Perdido. Niektóre z jej budowli nawiązują do stylu architektonicznego zwanego talud tablero. Obszar ten był przeznaczony na boiska do gry w piłkę, o czym świadczą również rysunki graczy namalowane na ścianach. Znajduje się tu również budowla ozdobiona maskami, przedstawiającymi relację pomiędzy tym co naturalne, a tym co nadprzyrodzone. Metafora ta przedstawiona jest przez Słońce jako główne bóstwo i Jaguara związanego ze Światem Podziemi, w aspekcie jego nocnej władzy.  

Interesujący jest fakt, że spotykany tu el Señor de los Espejos nie jest bogiem, lecz zmarłym przodkiem, który po śmierci wstąpił do panteonu bóstw. Grupa ta została opuszczona i zagrzebana przez Majów w późnym okresie klasycznym, a archeolodzy odkopali ją dopiero w 1981 r. 

La Plaza de Siete Templos, którego nazwa pochodzi od znajdujących się tu siedmiu świątyń, jest jednym z najatrakcyjniejszych miejsc w Tikal. Grupa budowli pochodzi z późnego okresu klasycznego, chociaż wiele wskazuje na to, że ich początek sięga okresu przedklasycznego. Przestrzenny plac otoczony jest od południa i zachodu wieloma pałacami. Znajduje się tu potrójne boisko do gry w piłkę, jedyne takie na terenach zamieszkanych przez Majów. Na wprost boisk znajdują się trzy późnoklasyczne pałace. Największa z siedmiu świątyń ozdobiona jest z tylnej części inskrypcją przedstawiającą skrzyżowane kości, a przed frontem budowli stoi nieozdobiona stela.   

Piąte boisko do rytualnej gry w piłkę zlokalizowane jest prawdopodobnie za Templo I, na zachód od Grupo F.   

Para piramid wzniesionych przez władcę Ha Sawa Chaan-K’awil dla uczczenia obchodów końca katun. W dniu uroczystości władca kierował ceremonią rytuałów i ofiar mających na celu poświęcenie nowych budowli.

Władcy Majów wykorzystywali tego rodzaju uroczystości, aby upamiętnić bogów oraz swoich przodków, a także wzniosłe wydarzenia w historii miasta. Podczas ceremonii władcy prosili bogów oraz przodków o dobrobyt, deszcz i wszelkie niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania miasta rzeczy.

Altar 5 - ołtarz ten przedstawia dwóch kapłanów siedzących za ołtarzem. Na ołtarzu leżą ludzkie kości udowe i czaszka. Niektórzy badacze uważają, że kości pochodzą z grobu małżonki Ha Sawa Chaan-K’awila. Majowie używali kości swych przodków do celów rytualnych.

Rodziny wieśniaków grzebały swoich bliskich pod podłogami domostw. Było to oznaką szacunku i sposobem utrzymania swoich zmarłych w pobliżu. Majowie wierzyli, że komunikowanie się ze swoimi przodkami pomaga rodzinie i społeczności.

Yax Kin, syn słynnego władcy Ha Sawa Chaan-K’awila, postawił piramidę bliźniaczą do Complejo P, aby uczcić obchody końca katun, przypadające na dzień 7 maja 751 r.n.e. Jednakże świątynia znajdująca się na kompleksie pochodzi z wcześniejszego okresu, oscylującego około 530 r.n.e.

Forma znajdująca się na framudze drzwi wyraźnie przedstawia głowę, należącą prawdopodobnie do władcy odprawiającego rytuał. Znajduje się tu również wyobrażenie bóstwa posiadającego cechy jaguara i żaby. Jaguary były symbolem władzy, natomiast żaby symbolizowały płodność, urodzaj i życie.

Gran Plaza to plac położony w sercu miasta, którego granice wyznaczają monumentalne piramidy Templo I i Templo II oraz budowle Akropolu Środkowego i Północnego.

W sferze politycznej Tikal przechodził aż do końca VII w.n.e. okres zastoju, w trakcie którego nie powstawały żadne nowe budowle ani też nie odnotowano żadnych inskrypcji opisujących ważne wydarzenia z ostatnich 150 lat. Następnie pojawił się silny władca - Ha Sawa Chaan-K’awil (znany również jako Ah Cacaw lub Gobernante A), który przywrócił Tikal pozycję potężnego i bogatego ośrodka. W trakcie swojego długiego życia (60 – 80 lat według różnych źródeł), odnosząc szereg zwycięstw w wojnach z wrogimi ośrodkami przywrócił miastu wielkość.

Rozbudowując miasto wybudowano dwie nowe, robiące wrażenie świątynie na placu głównym oraz przebudowano Akropol Północny. W odróżnieniu od większości budowli w Tikal, wznoszonych przez długie okresy czasu (za wyjątkiem kompleksu piramid bliźniaczych, które wybudowano dla uczczenia końca Katunu), Templo I i II zostały wzniesione w stosunkowo krótkim okresie czasu. Ha Sawa Chaan-K’awil zaplanował Gran Plaza z dwoma monumentalnymi świątyniami, z których Templo II udało się ukończyć za jego życia, natomiast Templo I, która stała się jego grobowcem, została wzniesiona przez jego syna. Być może Ha Sawa Chaan-K’awil nadzorował prace nad drewnianymi nadprożami, które zdobią dachy okolicznych świątyń oraz projektował detale dekoracyjne i konstrukcyjne.

Templo I i II są majestatycznymi prototypami architektury lokalnej, przejawiającej się w monumentalnej wielkości obiektów, typowej dla budowli wznoszonych w późnym okresie klasycznym. W tym czasie Gran Plaza stała się miejscem skupiającym życie socjopolityczne Tikal. Świątynia II posiada tylko trzy stopnie, natomiast świątynia I (Piramida Wielkiego Jaguara) dziewięć. Każdy z opadających stopni jest wyraźnie oddzielony dolną fasetą. Schody w linii ciągłej prowadzą od podłoża piramidy do najwyższej platformy, gdzie znajduje się świątynia zwieńczona grzebieniem na kalenicy wysokości 8-10 m.

Zajmujący powierzchnię 60.000 m2 El Mundo Perdido składa się z 38 budowli, wśród których znajduje się Complejo de Conmemoración Astronómica. Budowla ta jest najstarszym zespołem architektonicznym Majów przeznaczonym do obserwacji gwiazd, wliczając w to cykle Wenus i obiegu Słońca, jak również przesilenia i obserwacje równonocy. Główna struktura - oznaczona symbolem 5C-54 Grán Pirámide del Mundo Perdido - jest czworoboczną budowlą mierzącą 30 metrów wysokości, ozdobioną maskami i posiadającą ze wszystkich 4 stron schody biegnące aż do wierzchołka piramidy.

Ku wschodowi biegnie długi taras podtrzymujący trzy świątynie, które wykorzystywane były do obserwacji gwiazd i ich relacji z czasem. W świątyniach tych odnaleziono sześć grobowców, należących do dzieci i dorosłych pochowanych w tym samym czasie, będących członkami linii dynastycznej Garra de Jaguar, która utraciła władzę w roku 378 p.n.e. wskutek walk wewnętrznych między następcami tronu. Ciekawostką jest nawiązanie w budowli 5C-49 do stylu architektonicznego znanego jako talud tablero, charakterystycznego dla architektury Teotihuacán. Styl ten polega na horyzontalnej dwudzielności fasady – na spadzistą, ukośną część ściany nachodzi wystający pionowy element ściany, pomalowany lub ozdobiony kamiennym reliefem.

Wraz z upływem czasu Complejo de Conmemoración Astronómica utracił znaczenie głównego obserwatorium astronomicznego, a cały kompleks Mundo Perdido został przebudowany - dawne pałace mieszkalne prawdopodobnie zaczęły pełnić funkcje administracyjne.

Mundo Perdido było dla Majów miejscem kultu, zarówno w czasach, gdy zakładano miasto, jak i w trakcie całej jego historii. Piramida główna została wzniesiona na czterech wcześniejszych, z których najstarsza część została wybudowana prawdopodobnie już ok. 600 r.p.n.e.

Ludność Tikal konserwowała swoje budowle z wczesnego okresu. Większość budowli datowanych na ten okres zabudowana została nowymi konstrukcjami, stawianymi nad poprzednimi.

Niektóre odnalezione w tym miejscu przykłady ceramiki można obejrzeć w Museo Nacional de Arqueología y Etnología w Ciudad de Guatemala.

Akropol północny stanowi zespół wyraźnie oddzielonych budowli z licznymi tarasami, obejmujący m. in. świątynie i grobowce. Liczne przebudowy sprawiły, że poziom kompleksu, w skład którego wchodzi 16 budowli, podniósł się o 12 m. ponad poziom Gran Plaza. W grobach pod budynkami znaleziono szczątki kapłanów oraz cenne przedmioty.

Akropol Północny był miejscem pochówku władców Tikal na przestrzeni ponad pięciu wieków, między początkiem ery a rokiem 550 n.e. Badania archeologiczne wykazały, że wraz z Mundo Perdido, obszar Akropolu Północnego stanowi najstarszą część miasta, w jakiej osiedlili się pierwsi jego mieszkańcy. Akropol Północny był zasiedlony przez co najmniej 1500 lat, o czym świadczy ponad tuzin kolejnych warstw budowli, nakładanych jedna na drugą.

Przy wznoszeniu Akropolu, postawiono sztuczny taras, podtrzymujący liczne budynki związane z funkcjami ceremonialnymi i rytualnymi. Jego lokalizacja i plan odpowiadały starożytnej koncepcji ideologicznej Majów opartej na trzech podstawowych strukturach, nawiązujących do mitycznej triady bóstw zaangażowanych w tworzenie świata. Liczne stele i ołtarze, przedstawiające władców Tikal oraz niezwykłe wydarzenia z ich życia, zlokalizowane są przed Akropolem.

W części budowli usytuowanych z tyłu, archeolodzy znaleźli muszle oraz importowane kamienie. Ludność Tikal sprowadzała towary z innych regionów Ameryki Środkowej. W miejscu tym odkryto również umieszczone w różnych świątyniach grobowce: Huh Chaan Mah K’ina (Zwinięty Nos), K’awil Chaan (Burzowe Niebo) oraz kobiety zmarłej ok. 100 r.p.n.e. W grobowcu tej ostatniej znaleziono bogate zbiory świadczące o jej szlachetnym pochodzeniu, m.in. nefryt.

Na jednej z budowli wybudowanych w tym miejscu znajduje się mierząca 10 stóp wysokości rzeźba, przedstawiająca maskę boga z długim nosem. Dawniej maska ta była pokryta stiukiem, a cała budowla pomalowana była w kolorze czerwonym, zielonym, żółtym i niebieskim.

Majowie wznieśli na Akropolu trzy świątynie. K’awil Chaan, jeden z potężniejszych władców Tikal, został pochowany po śmierci w 457 r.n.e. w świątyni znanej jako Templo 33, zabudowanej później kolejną, większą warstwą.

Na terenie Akropolu Północnego znajduje się również stela 31 – jedna z bardziej znanych stel majańskich. Została ona postawiona w czasach K’awil Chaan’a. Przedstawiony na niej jaguar wyobrażał boga chroniącego Tikal, zaś stela pokryta jest płaskorzeźbami przedstawiającymi najważniejsze wydarzenia z historii miasta. Władcy wychwalali swe czyny przed ludem, bogami i swoimi przodkami.

Górna część steli przedstawia K’awil Chaan’a trzymającego przybranie głowy. Tytuł na tym przybraniu i glify na steli nawiązują do chwalebnych czynów jego dziadka - Chak - To -Ich'ak, za którego panowania Tikal stanowił silny ośrodek władzy, będąc miastem rozrastającym się i rozkwitającym. Ośrodek kontrolował i wpływał na wiele innych miast w regionie, a jego władcy nadzorowali najważniejsze szlaki handlowe.

W 100 lat później Tikal został najechany i podbity przez Caracol, a jego chwała przygasła na następne 150 lat. Następnie na tron wstąpił Ha Sawa Chaan – K’awil i ośrodek odzyskał dawną świetność. Nowy władca symbolicznie pogrzebał stelę 31, monument poświęcony K’awil Chaanowi wewnątrz drugiej świątyni, a następnie wzniósł nową budowlę, wzbijającą się na wysokość 8 kondygnacji ponad poziom Gran Plaza.

Acrópolis charakteryzują się masywnymi konstrukcjami budynków ceremonialnych. Tworzyły one bardzo ważny sektor miasta - tutaj skupiała się władza polityczna i administracyjna, tu również znajdowało się miejsce zarezerwowane na pochówek władców. W Tikal znajdują się cztery akropole: Północny, Środkowy, Południowy i Wschodni.

     G W A T E M A L A

 

 

     G W A T E M A L A

 

 

     G W A T E M A L A

 

     

     G W A T E M A L A

 

 

 

 

 

     G W A T E M A L A

 

 

NAPISZ

nAPISZ DO MNIE

Lorem ipsum

podróże Peru Lima zwiedzanie

Najstarsze do tej pory znaleziska z Tikal pochodzą z III w.p.n.e., ale powszechnie uważa się, że miasto zamieszkane było już około 600 r.p.n.e. Okres jego rozkwitu przypadł na klasyczną epokę kultury Majów, między 300 a 900 r.n.e., kiedy to miasto zostało opuszczone. Odnalezionych zostało wiele reliefów, na których twarze dygnitarzy zostały celowo zniszczone, stąd teoria, że opuszczenie miasta związane było z wybuchem rewolty przeciwko żądającym coraz większych poświęceń kapłanom. Niektóre budowle miasta były okresowo zamieszkiwane aż do XIII w., lecz nigdy już Tikal nie odzyskał dawnej świetności. W okresie największego rozkwitu liczba mieszkańców miasta sięgała 11.000 osób, zaś cały rejon kontrolowany z metropolii zamieszkiwany był przez ok. 60.000 osób. We wczesnej, klasycznej fazie rozwoju zaznaczyły się wyraźnie wpływy Teotihuacan, zaś nieco później tolteckiej Tuli.

Miasto zajmowało obszar 500 km2, a w samym centrum na obszarze 16 km2 odkryto pozostałości ok. 3000 budowli. W tzw. strefie ceremonialnej i właściwym centrum, obejmującym główne piramidy, boiska do gry w piłkę i pałace, stoją ogromne świątynie północnego akropolu. Kompleks ten powstał głównie w VI i VII w.n.e., składa się z 16 budowli, z których niektóre mają do 45 m. wysokości. Wysokie piramidy, zwane Templo I i Templo II stoją na przeciwko siebie na Gran Plaza, gdzie przed trzema następnymi piramidami oznaczonymi jako 32,33 i 34, wznosi się około 40 monolitów – miejsc pamięci i ołtarzy ofiarnych. Za nimi znajduje się symetryczny dziedziniec otoczony mniejszymi piramidami.

Na terenie Tikal odkryto sieć dróg na nasypach (sacbe-ob), łączących poszczególne części miasta. Ponieważ w pobliżu miasta nie było żadnych rzek ani jezior, podczas pory deszczowej wodę pitną z wielkich placów i budynków gromadzono w specjalnych zbiornikach.

Centrum Tikal tworzą trzy wielkie zespoły administracyjno – kultowych pałaców (akropol północny, środkowy i południowy) oraz pięć piramid świątynnych. Najważniejsze i najlepiej zachowane budowle otaczają Gran Plaza o powierzchni ok. 1 ha.

Gwatemala, Tikal

Tikal, widok ze szczytu Templo II na Templo I - z lewej strony Gran Plaza położony jest Acrópolis del Norte, kompleks składający się z 16 budowli z wyraźnymi podziałami i licznymi tarasami, obejmujący świątynie i grobowce  
Akropole
Tikal, Acrópolis del Norte – Akropol Północny był miejscem pochówku władców Tikal na przestrzeni ponad 5 wieków, między początkiem ery a rokiem 550 n.e. Obszar Akropolu Północnego stanowi najstarszą część miasta – był zasiedlony przez co najmniej 1500 lat, o czym świadczy ponad tuzin kolejnych warstw budowli, nakładanych jedna na drugą.
Acrópolis del Norte

Akropol środkowy składa się z zespołu budowli mieszkalnych, zgrupowanych na różnych poziomach wokół sześciu dziedzińców. Poszczególne budynki połączone były labiryntem korytarzy i schodów.

Ogromny kompleks mieszkalnych i administracyjnych pałaców, które zamieszkiwała rodzina królewska, zajmuje powierzchnię 1,5 ha i składa się z grupy 45 budowli i 6 dziedzińców (otoczonych przez dwu i trzykondygnacyjne pałace). Schody, dziedzińce i portale łączą ze sobą budynki i place. Wiele pałaców było używanych jako rezydencje, a w niektórych izbach zachowały się jeszcze kamienne łoża. El Palacio Mahler i El Palacio de los Cinco Pisos są najlepiej zachowanymi budowlami z całego kompleksu. Na południe od nich znajdował się najważniejszy w Tikal zbiornik wody, zaspokajający potrzeby Akropolu Centralnego i Południowego.

Badacze uważają, że tę grupę budowli zamieszkiwała rodzina królewska. Labirynt pokoi i dziedzińców rozrósł się znacznie w okresie ponad 200 lat, kiedy to budowle były zamieszkane. W tym czasie mieszkańcy wieszali w przejściach (bramach) zasłony, o czym świadczą widoczne po dziś dzień dziury w kamiennych portalach. Ściany budowli prawdopodobnie były pokryte kolorowymi rysunkami.

Tikal, Acrópolis Central (Akropol Środkowy) – składa się z zespołu budowli mieszkalnych, zgrupowanych na różnych poziomach wokół sześciu dziedzińców
Acrópolis Central
El Mundo Perdido

Templo I to dziewięciostopniowa piramida, o kącie nachylenia ścian wynoszącym 70 stopni, zwieńczona świątynią Wielkiego Jaguara, której nazwa pochodzi od rzeźbionego motywu przy wejściu. Trzy pomieszczenia świątyni mają typowe dla Majów sklepienie kołnierzowe. Od pewnej wysokości poszczególne rzędy kamieni wystają do wewnątrz, co powoduje w konsekwencji zbliżanie się do siebie przeciwległych ścian, a tak zwane fałszywe sklepienie zamyka płaski kamień pokrywowy.

Stylizowana Templo I, mierząca 45 m. wysokości, zwrócona jest ku zachodowi. Majowie z Tikal uważali Templo I za bramę wejściową do świata podziemi. Wewnątrz budowli odkryty został bogaty grobowiec Ha Sawa Chaan-K’awil (grób 116). Grobowiec postawił jego syn Yikin, a jego lokalizacja świadczy o zerwaniu z dotychczasową tradycją - wcześniej, przez ponad 500 lat, wszyscy władcy Tikal byli grzebani na Akropolu Północnym. Wspaniały grobowiec zawierał bogate zbiory nefrytu, muszli oraz ceramiki, a także kości z wyrytymi postaciami bogów. Ha Sawa Chaan-K’awil mierzył prawie 2 m. wzrostu, a jego resztki zostały odnalezione w 1962 r. przez archeologów pod Templo I, na lewo od osi centralnej budowli.

Tikal, Templo I – każdy z opadających stopni dziewięciostopniowej piramidy jest wyraźnie oddzielony dolną fasetą. Schody w linii ciągłej prowadzą od podłoża piramidy do najwyższej platformy, gdzie znajduje się świątynia zwieńczona grzebieniem na kalenicy wysokości 8 – 10 metrów
Templo I

Mierząca 38 m. wysokości trzystopniowa piramida Templo II, zwieńczona Świątynią Masek, której nazwa pochodzi od reliefu na fasadzie, zwrócona jest ku wschodowi. Osiowe schody prowadzą przez trzy szerokie stopnie do platformy świątyni, na której wznosi się cella zwieńczona wysoką cresterią.

Tikal, Templo II – mierząca 38 m. wysokości trzystopniowa piramida zwieńczona Świątynią Masek, której nazwa pochodzi od reliefu na fasadzie. Osiowe schody prowadzą przez trzy szerokie stopnie do platformy świątyni, na której wznosi się cella zwieńczona wysoką crestería
Templo II
Kompleks Piramid Bliźniaczych

Wznosząca się na wysokość 55 m. piramida, zwieńczona Świątynią Kapłana –Jaguara. Prawdopodobnie jedna z ostatnich budowli wzniesionych w Tikal. Być może znajduje się w niej grobowiec Chi’taama – ostatniego władcy miasta, jednakże do chwili obecnej nie został on odnaleziony. Chi’taam był ostatnim z wielkich władców Tikal, dwudziestym dziewiątym władcą z dynastii założonej w III w.n.e. Najmłodsza znaleziona w Tikal stela pochodzi z 869 r.n.e. W tym czasie miasto chyliło się już ku upadkowi i niedługo potem zostało opuszczone.

Tikal, Templo III – wznosząca się na wysokość 55 m. piramida, zwieńczona Świątynią Kapłana – Jaguara
Templo III
Templo V 

Mierząca 59 metrów wysokości, el Templo V jest drugą co do wielkości piramidą w Tikal. W jej wnętrzu znajduje się grób nieznanego władcy. 

Tikal, Templo V – mierząca 59 metrów wysokości, druga co do wielkości piramida w Tikal
Juegos de Pelota 
El Museo Sylvannus G. Morley 

Muzeum zgromadziło przedmioty odnalezione podczas prac wykopaliskowych prowadzonych przez Uniwersytet Pensylwania. Znajduje się tu również replika grobowca Ha Sawa Chaan K’awil (Grobowca 116), wraz z replikami różnych ozdób z nefrytu. Oryginały można obejrzeć w Museo de Antropología y Etnología w mieście Gwatemala. Muszle, kości i ceramika są autentyczne, a odnalezione zostały przez Aubreya Trika w 1957 r. 

Akropol Południowy znajduje się w bardzo starej części miasta, w obrębie której zbudowano 7 różnych platform, najprawdopodobniej w okresie preklasycznym. Jednakże ta część stanowiska wymaga gruntowniejszego zbadania. Ogromne, ponad 24 metrowe budowle mają czworokątną podstawę o powierzchni 2,2 hektara. Cztery wielkie pałace otaczają centralną świątynię. Akropol Południowy zajmuje powierzchnię ponad 2 hektarów. Mieści się tu Plac Siedmiu Świątyń oraz mierząca 57 m. wysokości piramida V.

Acrópolis del Sur

Niewiele wiadomo o tej części miasta, odnalezionej za Gran Plaza i przylegającej do Complejo F. Archeolodzy sądzą, że istniało tu jedno z juego de pelota, a także łaźnia parowa oraz główny plac targowy miasta.

Acrópolis del Este
Tikal, zajmujący powierzchnię 60.000 m2 El Mundo Perdido (Zaginiony Świat), składający się z 38 budowli, z których jedną jest Complejo de Conmemoración Astronómica – najstarszy zespół architektoniczny Majów przeznaczony do obserwacji gwiazd
Gran Plaza
Tikal, Gran Plaza – plac położony w sercu Tikal, na którym znajdują się Templo I, Templo II oraz boisko do gry w piłkę, wzniesione na początku VIII w. pomiędzy Akropolem Środkowym i Północnym

Grupy piramid bliźniaczych są jedynymi w swoim rodzaju przykładami stylu architektonicznego z okresu klasycznego, wzniesionymi prawdopodobnie dla uczczenia końca katunu, a składającymi się z zespołu budynków zorientowanych w kierunku Północno – Południowym oraz Wschodnio – Zachodnim. W Tikal występuje 7 grup tego typu: Complejos L, M, N, O, P, Q i R. Jedyna tego typu grupa wybudowana poza Tikal znajduje się w Yaxhá, ośrodku usytuowanym 30 km. dalej i podbitym zresztą swego czasu przez Tikal.

Complejo Q

Grupa budynków wzniesiona dla uczczenia obchodów końca dwudziestoletniego okresu czasu, zwanego w Długiej Rachubie kalendarza Majów katunem. Zespół składa się z czterech budowli powiązanych z czterema głównymi punktami: piramidy położone są na wschodzie i zachodzie, a prostokątne budynki na północy i południu.

El Edificio Norte

Budynek ten położony jest z prawej strony, w kierunku miejsca, gdzie wschodzi słońce, co świadczy o jego powiązaniu z niebiosami. Przekraczając łukowate wejście, można obejrzeć znajdujące się w środku budynku: stelę 22 oraz ołtarz 10.

Estela 22 stela ta przedstawia Chitam, ostatniego władcę Tikal, który pozostawił po sobie świadectwo pisane w postaci inskrypcji. W późnym okresie klasycznym wielu możnowładców współzawodniczyło o władzę. Gdy zaprzestawali oni udzielania wsparcia rodzinie królewskiej, jej rządy upadały. Altar 10  przedstawia natomiast jeńców wojennych ze związanymi rękoma.

El Edificio Sur

Budowla wzniesiona została na południu grupy, co wyobrażać miało jej związki ze Światem Podziemi. Dziewięć wejść nawiązuje do dziewięciu warstw podziemnego świata.

El Edificio Oriental

Majowie wykorzystywali piramidy do celów rytualnych i ceremonialnych. Jedynie władcy i najwyżsi kapłani mieli możliwość przebywania w świątyni na jej szczycie. Tancerze w eleganckich strojach dodawali uroczystym ceremoniom ekspresji, odprawiając tańce rytualne w miejscach wyznaczonych z boku piramidy. Rząd steli ustawionych naprzeciwko budowli ukazywał rzeźbione i malowane pieczęcie królewskie. Budowla wzniesiona została po wschodniej stronie grupy, co świadczy o nawiązaniu do wschodu słońca.

El Edificio Occidental

Budowla wciąż czeka na zbadanie przez archeologów.

W momencie budowania tego kompleksu Tikal zaangażowany był w intensywną wojnę z państwami – miastami: Calakmul, Caracol i Dos Pilas, która mogła przyczynić się do ostatecznego upadku miasta. Wojna zakłóciła normalny cykl rolniczy, poza tym pociągnęła za sobą wielu zabitych i rannych. Kiedy rząd upadł, miasto już nie mogło normalnie funkcjonować. Społeczeństwo utraciło zdolność prowadzenia prac rolniczych, wznoszenia świątyń i zapisywania swojej historii. Sądzi się, że te czynniki spowodowały ostateczny upadek Tikal.

Complejo N
Grupo F
Grupy: F,G,H oraz El Palacio de los Murcielagos

Dawny rynek w Tikal. W skład grupy wchodziły 4 budowle, wzniesione na dużej platformie. W południowym rogu placu znajduje się dawna łaźnia parowa, w której kupcy oczyszczali się przed rozpoczęciem handlu.

Grupo G

Główna budowla tej grupy, ukazująca głowę węża, znana jest jako Palacio de las Acanaladuras lub Paredes con Canales. Był to kompleks mieszkalny, zawierający wiele sypialni z obudowanymi łożami. Brak jest satysfakcjonującego wyjaśnienia, dlaczego ściany tej budowli pokryte są żłobieniami. Być może przyczyniła się do tego gromadzona woda, spływająca do zbiorników.

Grupo H

Pierwsi archeolodzy badający Tikal nie zwrócili uwagi na grupę budynków znaną dzisiaj jako Grupo H. Odkryto ją dopiero w latach dwudziestych, a prace wykopaliskowe rozpoczęto w latach pięćdziesiątych.

Grupa połączona jest z resztą stanowiska drogą nazywaną „sacbe”, co oznacza „białą drogę” w języku Majów. Dawniej drogi takie pokrywane były gipsem, nadającym im biały kolor.

Palacio de los Murcielagos

El Palacio de los Murcielagos położony jest pomiędzy Templo III i Templo IV. Budowla ta początkowo miała dwie kondygnacje, lecz górny poziom zapadł się. Niższa kondygnacja zawiera podwójny szereg sypialni. W związku z tym, iż wiele wejść w tylnej części budowli przypomina wyglądem okna, konstrukcja bywa nazywana El Palacio de las Ventanas (Pałac Okien).

Świątynie Tikal
Tikal, Templo IV – piramida zwieńczona Świątynią Dwugłowego Węża zbudowana została za panowania władcy Yax Kina, który prawdopodobnie został w niej pochowany. Dzięki odczytaniu inskrypcji z drewnianej oprawy drzwi wejściowych do świątyni, znamy datę jej budowy – 741 r.n.e.
Templo IV

Najwyższa piramida w Tikal, wznosząca się na wysokość niemal 70 m. i zwieńczona Świątynią Dwugłowego Węża. Zbudowana została za panowania władcy Yax Kina, który wstąpił na tron 12 grudnia 734 r.n.e. i prawdopodobnie został w niej pochowany. Datę budowy świątyni, dzięki odczytaniu inskrypcji z drewnianej oprawy drzwi wejściowych do świątyni, ustalono na 741 r.n.e.  

Świątynia IV stoi na podstawie o wymiarach 50 x 60 m, ma prawie 70 m wysokości i kubaturę równą 75.000 m3 . Na wysokim cokole, którego poszczególne części ułożone są schodkowo stoi  cella z trzema komnatami i dachem zdobionym grzebieniem na kalenicy (crestería), który stanowi wysoką, murowaną i zdobioną nadbudowę. Wnętrze świątyni składa się z niewielkich pomieszczeń o amfiladowym układzie, a betonowane sklepienie wspornikowe kojarzy się z szałasami krytymi słomą palmową. W pomieszczeniach tych władcy i kapłani odprawiali ceremonie. W stosunku do wielkości całej piramidy wnętrze świątyni jest bardzo małe i wynosi zaledwie ok. 1/100 całej jej wielkości. Kąt nachylenia boków piramidy wynosi 70o. Po bokach znajdują się schody, których stopnie są dwa razy wyższe niż szersze. Rdzeń budowli jest starannie oblicowany i podzielony wieloma stopniami, a po bokach schodów znajdują się nacięte fasety, dzięki którym masa pozornie traci na ciężarze.  

Archeolodzy szacują, że do budowy piramidy zużyto 191.139 metrów sześciennych kamienia.  

Templo VI

Wewnątrz piramidy archeolodzy odnaleźli ogromny tekst hieroglificzny opisujący najważniejsze wydarzenia z historii Tikal, a także gloryfikujący zdarzenia mające miejsce podczas panowania Yax Kina. Informacje te pozwoliły bliżej poznać historię Tikal po roku 457 n.e. Templo VI, znana również jako Templo de las Inscripciones, połączona jest z resztą stanowiska poprzez Calzada de Méndez. W tylnej części świątyni odkryty został ogromny tekst hieroglificzny, datowany na 766 r.n.e. Na tekst składa się co najmniej 186 glifów wyrzeźbionych w kamieniu, każdy wysokości 80 cm i szerokości metra. Świątynia była ozdobiona detalami wykonanymi ze stiuku i drewna, a jej mury pomalowane zostały na  czerwono – w tej chwili kolor ten zupełnie już zaniknął. Przed budowlą widoczne są pozostałości steli 21 oraz ołtarza 9. 

Muzea Tikal 
El Museo de las Estelas 

Muzeum powstało w ramach projektu mającego na celu ocalenie niektórych najważniejszych steli znajdujących się na terenie stanowiska w Tikal i zapewnienia im należytej ochrony przed szkodliwym działaniem czynników naturalnych. Jednym z ciekawszych eksponatów jest rzeźba przedstawiająca człowieka, pokryta z tyłu hieroglifami, znana jako Człowiek z Tikal. W muzeum znajduje się również ekspozycja zdjęć poświęconych historii prac wykopaliskowych w Tikal.