M E K S Y K

 

 

M E K S Y K

 

 

 

 

M E K S Y K

 

 

 

 

M E K S Y K

 

 

 

 

M E K S Y K

 

 

 

 

Do   najwyższego   jak   na   ówczesne   możliwości poziomu   techniczno-artystycznego doprowadzili inżynierowie teotihuakańscy (przy udziale rzeźbiarzy i malarzy), planowanie przestrzenne oraz budownictwo monumentalne. W rozplanowaniu miasta widoczny jest podział na kwadraty o bokach długości około 56 m. Zabudowę miejską, złożoną z dzielnic mieszkalnych, ulic, zbiorników na wodę, przekrytych kanałów wodnych i odpływowych, również podporządkowano podziałowi na planie kwadratu.  

Podstawową jednostką budowlaną był parterowy kompleks pomieszczeń, założony na planie kwadratu o wymiarach około 60x60 m, otoczony wysokim zewnętrznym murem, przeznaczony do zamieszkania przez kilka rodzin. Na dziedzińcach znajdowały się ołtarze ofiarne, gdzie oddawano cześć bóstwom w trakcie ceremonii religijnych.

Rytualne centrum miasta, a w szczególności położone w pobliżu Drogi Umarłych bogate domostwa i zabudowania typu pałacowego, zamieszkane były przez elitę. Mury zewnętrzne tych domów zdobiła często dekoracja reliefowa, a ściany wewnątrz pomieszczeń pokryte były barwnymi malowidłami. Również z zewnątrz budowle udekorowane były wapiennym stiukiem i pomalowane na czerwono.  

Zabudowa miasta była metodycznie zaprojektowana - centrum zajmowały piramidy świątynne i inne domy poświęcone kultowi  oraz kryjące mieszkania  najwyższych  kapłanów. W  środku owego centrum znajdował się wielki plac ceremonialny, a zapewne też targowy, przy którym usytuowana była świątynia Quetzalcoatla. Plac był miejscem skrzyżowania alei wschód - zachód z szeroką na 40 m Aleją Zmarłych (oś północ-południe). Ta druga wiodła ku Placowi Księżycowemu, przy którym wznosiła się piramida poświęcona naszemu naturalnemu satelicie. Nieopodal  wznosiła  się Piramida   Słońca,   wysoka  na  64   m. Nazwy  piramid   (słońca,   księżyca)   mogły być umowne, zapewne też dość późne, a ich symbolika nie może być określona z całą pewnością. Wokół wielkich placów i alei stały liczne małe  świątynie  oraz pałace  kapłanów,  członków  warstwy rządzącej, a zapewne też najbogatszych kupców. Całe centrum, a prawdopodobnie również dzielnice przyległe - zamieszkiwane przez rzemieślników,  było skanalizowane. W kwartałach rękodzielników wznoszono domy wielomieszkaniowe, skromniej zabudowane były dzielnice peryferyjne, przeznaczone dla rolników. W centrum miasta piramidy i pałace ozdobione były płaskorzeźbami o motywach roślinnych i religijnych. Mury pokrywano licznymi malowidłami o bardzo żywych  kolorach.

Materiałami wykorzystywanymi przy wznoszeniu budowli Teotihuacán były: adobe, tezontle, tuf wulkaniczny lub tepetate oraz inne skały występujące w tym regionie. Fundamenty wykonane zostały z gliny, wapna i pyłu tozontle, zaś do murarki używano kamienia i mułu. Niektóre główne budowle pokryte zostały dużymi kamieniami ciosowymi, gładkimi lub rzeźbionymi i prawie zawsze polichromowanymi. Inne budowle pokryte były warstwą stiuku, polerowaną i malowaną w kolorze czerwonej ochry. Drewno używane było jako wspornik w kolumnach i strukturach wewnętrznych, co zastosowano np. w Templo de Quetzalcoatl. System kanalizacyjny był rozbudowany i składał się z podziemnych betonowych kanałów.

Malarstwo i rzeźbiarstwo w sztuce Teotihuacán ma charakter wyłącznie religijny. Do dnia dzisiejszego zachowały się liczne świadectwa artystyczne: postacie o pełnym życia spojrzeniu, ornamenty dziś jeszcze mówiące o mocy i wiedzy, formy samą prostotą swej urody przekazujące sposób pojmowania świata oraz oblicza bogów: Huehueteotla; Xipe-Totec; Quetzalcoatla; Tlaloca o wystających kłach i rozdwojonym języku, z oczami w kręgach symbolizujących chmury. Wszystkich tych bogów modelowano, ryto, ciosano w przeróżnych materiałach — w porfirze, andezycie, łupku, nefrycie, bazalcie, mice, serpentynie, kwarcu, kości, rogu, drewnie, obsydianie. Przedstawiają ich także freski na murach świątyń i ściankach naczyń w scenach, z których najsławniejsza, z Palacio de Tepantitla — opiewa przybycie zmarłego do rajskiego dworu Tlaloca.  

Figurki powstałe w okresie Teotihuacán I są realistyczne, z widoczną tendencją do upraszczania, podnoszenia obrazu do rangi znaku, przekazywania nie tyle wyglądu określonej twarzy, co czyjejś obecności. Sztuka Teotihuacán II i III rozwijała się dalej w tym kierunku dochodząc do abstrakcyjnego symbolizmu, według niektórych zimnego i formalnego, podczas gdy jest to po prostu w najwyższym stopniu klasyczne operowanie skrótem, trzeźwa powściągliwość, wyczucie proporcji i dążenie do geometrycznego porządku, gdzie każdy szczegół poddany jest wizji całości (kosmicznej). Co prawda, zarzut oziębłości w sztuce Teotihuacán potwierdzony jest tamtejszym garncarstwem, które posługując się od zarania formami odlewniczymi rozprzestrzeniło się aż po Gwatemalę i dotarło do naszych czasów w wielkiej liczbie przykładów. Formą typową w tym rzemiośle jest cylindryczna waza na trzech nóżkach, zazwyczaj zdobiona symbolami bóstw, techniką komórkową lub żłobkową. Wyobrażenia bogów były nie tyle dekoracją, ile rytualnym środkiem wyrazu i łatwiej dopatrywać się w nich nieczytelnych znaków niż schematów postaci. 

NAPISZ

nAPISZ DO MNIE

Lorem ipsum

podróże Peru Lima zwiedzanie
Początki osadnictwa na tych terenach sięgają 800 r.p.n.e., kiedy obszar ten zamieszkiwały rozrzucone po okolicy ludy. Prawdopodobnie od około 200 r.p.n.e. z pierwszych osad na środkowomeksykańskim płaskowyżu zaczęła formować się wspólnota typu miejskiego. W fazie tej powstały centralne rejony zachowanych do dziś budowli, a także środkowa oś północ – południe. Pierwszy ośrodek o charakterze miejskim miał powierzchnię ok. 6 km2 i  zamieszkany był przez ponad 7 tys. mieszkańców, zajmujących się głównie handlem obsydianem. Miasto w krótkim okresie przekształciło się w ważne centrum religijne.  

W drugiej fazie rozwoju, trwającej od początku naszej ery do około 350 r.n.e., powstały monumentalne budowle Piramidy Słońca i Księżyca oraz budowle otaczające la Calzada de los Muertos, na czele z zespołem Ciudadela, w skład którego wchodziła Templo de Quetzalcoatl – ozdobiona kamiennymi maskami świątynią Quetzalcoatla. Ukształtował się wtedy styl architektoniczny talud tablero, określany często stylem „teotihuacańskim”,  charakteryzujący się kombinacją ścian skośnych i pionowych. Pomiędzy 100 a 250 r.n.e., miasto rozrosło się na południe, a jego mieszkańcy,  których liczba w tym czasie wzrosła do ok. 30.000, zajmowali się uprawą roli na chinampas lub sztucznych tarasach w pobliskich koloniach, nawadniając ziemię oddaloną od jeziora za pośrednictwem systemu kanałów. Miasto otoczone było przez dużą liczbę mniejszych miejscowości, które płaciły na jego rzecz trybut w postaci wartościowych przedmiotów lub siły roboczej. Święte miasto – główny cel pielgrzymek, stało się siedzibą silnego Państwa, dokonującego licznych podbojów oraz organizującego wyprawy handlowe obejmujące obszar całej Mezoameryki.  

W trzeciej fazie, trwającej od 350 do 650 r.n.e. Teotihuacán przeżywało swój największy rozkwit, zajmując powierzchnię 20 kilometrów kwadratowych i licząc około 150.000 mieszkańców. W okresie tym można porównać Teotihuacán pod względem powierzchni do ówczesnego Rzymu, a pod względem liczby mieszkańców do ówczesnej Grecji. Społeczność zamieszkująca Teotihuacán obejmowała wszystkie podstawowe warstwy – rolnicy, kupcy, rzemieślnicy i artyści żyli w nim razem z kapłanami i urzędnikami. W okresie tym zaznaczyły się wpływy kultury Teotihuacán na wszystkie inne kultury Mezoameryki.

Rozróżniamy 4 fazy ewolucji tego ośrodka: Teotihuacán I (300 p.n.e. — 1 n.e.), Teotihuacán II (1 n.e. — 350), Teotihucán III (350-650), Teotihuacán IV (650-1000). Apogeum rozwoju kultury przypadło na okres Teotihuacán III. W gruncie rzeczy historia Teotihuacán nie jest dla nas uchwytna, nie wiemy nawet, kto je założył i przez kogo było zasiedlone.

W szczytowej fazie rozwoju, Teotihuacán było miastem kosmopolitycznym. Przyjmowano tu licznych pielgrzymów i kupców, mówiących różnymi językami. Sami Teotihuakanie przemieszczali się po różnych stronach Mezoameryki, prowadząc szerokie transakcje handlowe (płody rolne, wyroby rzemieślnicze, ceramika, kakao, kauczuk, muszle morskie, barwne pióra ptaków z lasów tropikalnych, a także futra, sprowadzane z odległych regionów, jak te położone w obecnej Gwatemali czy na południu Stanów Zjednoczonych). Liczne kontakty kulturowe, międzyludzkie i religijne, a także nie kwestionowany autorytet ośrodka jako największego centrum miejskiego tej części Ameryki sprawiły, że na początku naszego tysiąclecia Teotihuacán stał się nieoficjalną stolicą mezoamerykańskich Indian, zwłaszcza tych, co mieszkali na północ od Przesmyku Tehuantepec. Kapłani „świętego miasta" doprowadzili w ciągu kilkuset lat do ujednolicenia mezoamerykańskiego panteonu. Bogowie teotihuakańscy stali się bogami wszystkich, a na wielkie uroczystości schodzili się ludzie ze wszystkich zakątków Mezoameryki.

Pomimo szerokich wpływów kulturowych i religijnych na inne ludy mezoamerykańskie,  sporo zwyczajów czy obrzędów teotihuacańskich zachowało charakter lokalny. Jako przykład można wskazać pochówki zmarłych, których ciała układano w pozycji zgiętej i chowano pod posadzkami domostw. Ponadto charakterystyczną cechą Teotihuacanu jest występowanie kompleksów mieszkalnych z wieloma pomieszczeniami i z portykiem otaczającym czworokątny dziedziniec, na którym usytuowane były miejsca sakralne.

Styl budownictwa, malarstwa i zdobnictwa teotihuakańskiego promieniował daleko -  wzorowano się na nim na  zachodzie dzisiejszego Meksyku (obecne stany Jalisco i Colami), w Cholula (Puebla), Tajin (Veracruz), San Juan del Rio (Queretaro), Chacaltzingo (Morelos) oraz w odległych miejscowościach Ameryki Centralnej: Kaminaljuyú i Tikal (Gwatemala). Sztuka teotihuakańska wywarła też zauważalny wpływ na sztukę zapotecką. Przyczyny   dekadencji i upadku Teotihuacán nie są w pełni znane. Konflikty wewnętrzne, spory i rebelie wstrząsnęły miastem po raz pierwszy w IV w. W VII w., około 650 r., coraz mniej twórcza warstwa rządząca nie wytrzymała kolejnych buntów połączonych zapewne z inwazją ludów „barbarzyńskich". Teotihuacán biedniał i pustoszał, a pożary dopełniały dzieła upadku. Nie jest wykluczone, że dodatkowymi przyczynami dekadencji w około 750 roku były nieznane choroby epidemiczne i zmiany klimatu (długotrwałe susze). Ludzie ginęli lub uciekali z ginącej metropolii. Około 850 r. najeźdźcy z północy, Cziczimekowie (Chichimecas), zdobyli i zniszczyli miasto, a właściwie jego resztki. Jednakże cywilizacja teotihuakańska nie całkiem zginęła. Trwała w centrach będących w sferze bezpośrednich i pośrednich wpływów Teotihuacán (Xochicalco, Cholula, Tajin).

Meksyk, Teotihuacán

Rys historyczny
Teotihuacán, widok z Pirámide de la Luna na Pirámide del Sol
Teotihuacán skrywa w sobie wiele tajemnic – nawet materiały związane z kalendarzem nie zawierają dat ważnych wydarzeń, czy świąt celebrowanych w ośrodku. Brakuje nawet wielu danych podstawowych – nie wiadomo nawet, jak pierwotnie nazywał się ośrodek, bo Teotihuacán jest słowem azteckim, zaś lud ten dotarł tu w czasach, gdy miasto znajdowało się już od około 500 lat w ruinie.

Mieszkańcy Teotihuacán zorganizowali sprawne miasto-państwo, które około 200 r. liczyło blisko 150 tys. mieszkańców, i któremu podlegały wsie rozsiane w promieniu co najmniej kilkudziesięciu   kilometrów.   Władzę   Teotihuacán   uznawały prawdopodobnie również  dalej   położone   osady   w   dzisiejszych   stanach   Meksyk,   Hidalgo Puebla i Tlaxcala. Ustrój polityczny opierał się na systemie  rządów teokratyczno-oligarchicznych. Klasę panującą stanowili kapłani i oni to administrowali zespołowo państwem. Tendencje do wzmocnienia państwa, personalistyczno-monarchiczne pojawiły się dopiero w okresie dekadencji, a więc w IV-VIII w, lecz nigdy nie doprowadziły do powstania scentralizowanej, despotycznej monarchii. Kapłani kierowali administracją, wojskiem (które nigdy  nie  było  ono  ani  liczne,   ani  silne), systemem poboru podatków i egzekwowaniem świadczeń publicznych, handlem, a przede wszystkim ceremoniami religijnymi.  

Oprócz kapłanów, z całą pewnością ważne miejsce w społeczeństwie odgrywali kupcy. Wraz z nimi podróżowali dostojnicy z Teotihuacanu, pełniący prawdopodobnie funkcje dyplomatów lub pośredników między ośrodkiem, a miejscem wymiany handlowej. W większych skupiskach miejskich, zasiedlanych przez Zapoteków, Totonaków i Majów, czasami natrafia się na pozostałości siedzib przedstawicieli elity Teotihuacanu.

Nie ma zbyt wielu informacji o organizacji ludności podległej. Biorąc jednak pod uwagę, iż gospodarka rolna, rzemiosło i handel rozwijały się energicznie i nie brakło nadwyżek, przez kilka wieków nie występowały żadne większe konflikty społeczne. Rolnictwo, choćby z uwagi na rozwinięte systemy kanałowo-irygacyjne, zależało z pewnością od organizacji wspólnotowej. Prawdopodobnie rzemieślnicy grupowali się w grupach na kształt cechów, a potężny zakres monumentalnego budownictwa sakralnego i pałacowego wskazuje na doskonałą organizację siły roboczej i wysokie umiejętności planistyczne urbanistów i architektów. Być może do prostych robót, wymagających raczej siły niż kwalifikacji rękodzielniczych i inżynierskich, używano niewolników.  

Obok tradycyjnych upraw (kukurydza, fasola, dynia, chili), rolnicy teotihuakańscy uprawiali pomidory, maniok, bawełnę oraz agawę maguey, produkowaną dla włókna i (prawdopodobnie) alkoholu. Hodowli zwierząt i ryb mieszkańcy Teotihuacán nie znali, co jest zresztą cechą charakterystyczną dla dawnych ludów całej Mezoameryki. W konsekwencji spożywali mało białka, gdyż ani polowania (jelenie, króliki, zające, pancerniki), ani rybołówstwo (ryby, żółwie, krewetki) nie były w tym rejonie nigdy powszechne. 
Polityka i społeczeństwo
Mexico City, Museo Nacional de Antropología, sala Teotihuacán: dysk rzeźbiony w skale wulkanicznej, z motywem czaszki w centrum, związany z rytuałem składania ofiar z ludzi. Odnaleziony w trakcie prac wykopaliskowych w  Pirámide del Sol
Mieszkańcy Teotihuacán wierzyli w wielu bogów, choć wydaje się, że kapłani byli w istocie monoteistami. Politeizm teotihuakański stanowił przykład „wielobóstwa z bogiem dominującym", którym był Tlaloc, bóg deszczu. Wyobrażenia tego bóstwa należą do najczęściej spotykanych w ikonografii Teotihuacanu i przedstawiane są zarówno w formie dekoracji reliefowej, jak i malowideł w różnych budowlach pałacowych i świątynnych. Najbardziej znana jest dekoracja namalowana w rezydencji Tepantitla, należącej prawdopodobnie do jednego z ważniejszych kapłanów. Wyobraża ona Tlalocan, czyli ojczyznę Tlaloca. Samo bóstwo jest przedstawione nad brzegiem jeziora otoczonego ogrodami i pełnymi radosnych ludzi. Z jego dłoni skapują krople wody. Mają one symbolizować obdarzanie w wodę, a co za tym idzie - w dostatek. Tláloc równie często przedstawiany jest z piorunem, trzymanym w ręku, stanowiącym „berło chmur", gdy przewodniczy w rytuale zasiewów lub zbiorów.

Upierzony wąż (Quetzalcóatl) panował też - jako bóg podrzędny - nad wodami, ale ziemskimi (rzeki, strumienie, źródła, jeziora). Był on, obok Tlaloca jednym z głównych bóstw Teotihuacanu, których kult przejęty został zresztą później Tolteków. Quetzalcóatl był powiązany z wodą i symbolizował płodność oraz odnowę. Od niego zależało uzdrawianie za pomocą magicznych ziół, był również bogiem uczonych i poetów. Poświęcona mu świątynia, zbudowana w formie piramidy, znajdowała się w obrębie dziedzińca cytadeli.

W panteonie teotihuakańskim składano również hołd znanemu już w epoce preklasycznej staremu bogu ognia, Huehuetéotlowi i Panu Świata Podziemi – Mictlantecuhtli. Czczono też Chalchiutlicue, będącą zarówno siostrą, jak i małżonką Tlaloca, która podobnie jak on należała do bóstw wodnych. Bogini ta, czasami wyobrażana z wężami lub kolbami kukurydzy, była opiekunką małżeństw i niemowląt.

W Teotihuacanie nie odnaleziono wyobrażeń bóstw niosących zniszczenie, czy bóstw wojny – w panteonie czczonym w tym miejscu pojawiają się raczej bóstwa młodości i odnowy, płodności i obfitości.

Kapłani pełnili w życiu ośrodka funkcje nie tylko związane z obsługą kultu religijnego - organizowaniem uroczystości, zalecaniem na podstawie badań kalendarzowych odpowiednich terminów agrotechnicznych, leczeniem, astrologicznymi przepowiedniami. Zajmowali się również arytmetyką i astronomią, pisali kroniki, a także uczyli młodych ludzi z klasy panującej. Stosowano pismo hieroglificzne i piktograficzne, znano też liczby. Rachunki i geometria były potrzebne zapewne nie tylko do obliczeń inżynieryjnych, czy obserwacji astronomicznych, lecz  również do zaawansowanej praktyki handlowej. Liczby zapisywano według prostego i łatwego do zapamiętania systemu kropek i kresek oraz ich kombinacji.
Religia
Teotihuacán, fasada świątyni Quetzalcoatla na terenie La Ciudadela
Sztuka
Teotihuacán, malowidło ścienne nawiązujące do kultu jaguara
Stanowisko archeologiczne
Miccoatli (Calzada de los Muertos)
Przypuszcza się, że odkopane dotychczas tereny wzdłuż Calzada de los Muertos stanowią zaledwie dziesiątą część obszaru miasta.  
Aleja o długości 2 km. i szerokości 40 m., stanowiąca centralną oś odkopanego dotychczas obszaru centralnego miasta. Wzdłuż niej, na odcinku pomiędzy la Ciudadela a Plaza de la Luna, usytuowanych jest ponad 800 budowli wzniesionych w tym samym stylu i podobnych proporcjach. Zgodnie z tradycją, w budowlach tych mieszczą się grobowce - stąd nazwa alei. 
Panorama Teotihuacán ze szczytu Pirámide de la Luna, centralna droga to Miccoatli
 Complejo Calzada de los Muertos
Zespół budowli otoczonych murami, które gdzieniegdzie przekraczają dwa metry wysokości. Największym dotychczas zbadanym zespołem budowli jest Plaza Oeste, gdzie wyróżnia się budowla 40A, w której można obserwować poszczególne etapy konstrukcyjne (zgodnie z modelem architektonicznym obowiązującym w Teotihuacán, budowle były zabudowywane jedna nad drugą).  W najstarszej konstrukcji widoczne są na końcu schodów dwie kamienne rzeźby przedstawiające głowy węża, którego rozwidlony język spoczywa na podłożu.
La Ciudadela
Cytadela była prawdopodobnie rezydencją dostojnika piastującego najwyższy urząd w mieście. Ogromny dziedziniec o długości boku 400 m., otoczony jest czterema ścianami zwieńczonymi 15 piramidami, z których na szczególną uwagę zasługuje Templo de Quetzalcoatl, położona w części wschodniej. Starsze budowle zabudowywane były później nowymi konstrukcjami - najmłodsze z nich reprezentują typowy dla architektury Teotihuacan styl talud tablero. Świątynia Quetzalcoatla widoczna jest z korytarza powstałego podczas prac archeologicznych. Pochodząca z okresu ok. 250 – 300 r.n.e. fasada starszej części Templo de Quetzalcoatl (odkrytej w piramidzie, którą zbudowano później), ozdobiona jest rzeźbieniami przedstawiającymi głowy węży otoczone kwiatami z jedenastoma płatkami (reprezentującymi boga Quetzalcoatla) oraz podobiznami boga deszczu Tlaloca (czterookie postacie z dwoma masywnymi kłami). W tle widoczne są, rzeźbione w głębokim reliefie, wijące się, pokryte piórami ciała węży, otoczone motywami związanymi z wodą - takimi jak ślimaki i muszle. W połowie każdego z węży znajdują się głowy, reprezentujące boga deszczu Tláloca. Posągi oraz mury budowli były pierwotnie pokryte stiukiem i barwnymi freskami, co potwierdzają resztki farb. Na wyższej mesecie odkryto sześć grobowców oraz sześć szybów, wewnątrz których znajdowały się wielkie drewniane filary, służące prawdopodobnie jako zbrojenie przy wznoszeniu piramidy.  

W latach osiemdziesiątych XX w. przekopano Piramidę Quetzalcoatla (poszerzając tunel wykopany wcześniej przez rabusiów). Badania archeologiczne pozwoliły udokumentować 21 grobów, położonych w obrębie narożników, krawędzi i środka budowli, które zawierały szczątki w sumie 133 osób zmarłych śmiercią nienaturalną. Analiza pochówków wykazała, że zmarli byli dodatkowo podzieleni ze względu na płeć i pogrupowani po 4, 8, 9, 18 i 20, które to liczby są ściśle związane z kalendarzem i kosmologią ludów Mezoameryki.
Teotihuacán, fasada świątyni Quetzalcoatla na terenie La Ciudadela
Pirámide del Sol
Jedna ze starszych budowli wzniesionych w Teotihuacán. Początkowo, kiedy jej szczyt zdobiła świątynia, piramida mierzyła 75 m. wysokości, dziś sięga wysokości 64 m. Długość boku jej podstawy wynosi w przybliżeniu 215 m., co daje podstawę o powierzchni ok. 46 225 metrów kwadratowych, czyniąc z niej jedną z większych budowli Ameryki prehiszpańskiej, a także trzecią co do wielkości piramidę na świecie – po piramidzie w Choluli oraz piramidzie Cheopsa w Gizie. Wybudowana została między I a III w.n.e. z około trzech milionów ton kamienia, cegły oraz tłucznia (bez wykorzystania narzędzi metalowych, zwierząt jucznych i pojazdów kołowych). Piramida składa się z pięciu ogromnych platform zwężających się ku górze, a na jej szczyt od strony zachodniej prowadzą szerokie schody, liczące 248 stopni. Ustawienie piramidy dostosowane zostało do obiegu Słońca – w dniu przesilenia letniego zachodzi ono dokładnie naprzeciwko jej strony frontowej. Podczas badań archeologicznych, bezpośrednio pod Piramidą Słońca odnaleziono podziemną jaskinię i jezioro, sztucznie uformowane na kształt liścia koniczyny. O dokładnym znaczeniu tego jeziora nic nie wiadomo, ale na podstawie podobnych znalezisk na innych stanowiskach archeologicznych można przypuszczać, że miało ono znaczenie symbolu mitologicznego praźródła, związanego z przodkami założycieli Teotihuacanu. Piramida pokryta była grubą warstwą wapiennego stiuku i pomalowana na czerwono. Dwie przestrzenne budowle, znajdujące się po obu stronach wejścia na piramidę zostały określone jako Pałac Słońca i Pałac Kapłana.
Teotihuacán, Pirámide del Sol
Plaza del Sol
Na otaczającym Piramidę Słońca obszernym placu usytuowany jest zespół budynków z nią związany. Harmonijnie rozdzielone budowle, pomiędzy którymi znajdują się wielkie zespoły mieszkalne, znajdują się na dużej platformie otaczającej z trzech stron piramidę.
Pirámide de la Luna
Usytuowana na północnym krańcu Calzada de los Muertos Pirámide de la Luna, wzniesiona została w charakterystycznym dla architektury Teotihuacán stylu talud tablero ok. 300 r.n.e. Składa się z czterech ogromnych platform, mierzy 44 metry wysokości, a powierzchnia jej podstawy wynosi ok. 18 tysięcy metrów kwadratowych. Struktura wewnętrzna wykonana jest z cegły suszonej - adobe. Pomimo, iż jest dużo niższa od Piramidy Słońca, sięga tej samej co ona wysokości, gdyż wzniesiona została na wyżej położonym terenie.  

We wnętrzu piramidy natrafiono na pomieszczenia i tunele. W tracie badań archeologicznych prowadzonych w obrębie Piramidy Księżyca, odkryto, że piramida ta była siedmiokrotnie rozbudowywana, a niemal z każdą fazą budowlaną łączyły się ofiary z ludzi i zwierząt, składane dla jej „uświęcenia". W tunelu przekopanym we wnętrzu piramidy natrafiono na pięć miejsc pochówków: najstarsza ofiara została złożona około 200 r. n.e. - był to mężczyzna, nienależący do społeczności Teotihuacanu, którego zamurowano żywcem, ze związanymi na plecach rękami wraz ze zwierzętami: pumą, orłem, grzechotnikiem, wilkiem, jastrzębiem i sową, symbolizującymi magiczne siły i potęgę militarną. Ponadto znaleziono tam również broń wykonaną z obsydianu i kobiecą figurkę jadeitową, przedstawiającą prawdopodobnie boginię. Inną ofiarę, datowaną na około 300 r. n.e., złożono z 10 mężczyzn. Ich ciała, pozbawione głów, z rękoma związanymi na plecach i ułożone w stos, zdają się wskazywać jeńców wojennych. W grobie nieco młodszym od tego znaleziono 17 męskich czaszek, których analiza kostna wykazała, że i oni nie wywodzili się spośród mieszkańców Teotihuacanu. 
Plaza de la Luna
Przed piramidą rozciąga się Plaza de la Luna z 12 platformami, na których niegdyś stały świątynie. Przy ołtarzu w środkowej części placu odbywały się tańce rytualne. Nieomal u stóp piramidy znajduje się budowla, w skład której wchodzi 10 małych ołtarzy – 9 wbudowanych w mury i jeden w centralnej części, co stanowi unikat w architekturze starożytnego Meksyku.
Palacio del Quetzalpapálotl
Pałac Ptaka – Motyla, usytuowany przy południowo – zachodnim krańcu Plaza de la Luna, zamieszkiwany był niegdyś przez najwyższego arcykapłana i stanowi jedną z niewielu budowli w Teotihuacán nie będących świątynią. Skrzydło schodów prowadzi w górę do zadaszonego portyku z abstrakcyjnym malowidłem ściennym. Przez ozdobiony freskami przedsionek wchodzi się na otoczony komnatami arkadowy dziedziniec z prostokątnymi kolumnami, których trzony ozdobione są płaskorzeźbami przedstawiającymi motywy nawiązujące do mitologicznego stworzenia: Ptaka – Motyla oraz różne symbole wody. Dach podtrzymują masywne słupy, zdobione wyobrażeniami Ptaka-Motyla, otoczonego innymi przedstawieniami symbolicznymi, mającymi związek z kultem wody. W podziemiach budowli odkryto pozostałości nieco starszej konstrukcji nazywanej Świątynią Pierzastej Muszli. Jedną z zachowanych dolnych platform zdobił malowany fryz ukazujący niosące wodę papugi, pierzaste muszle i czteropłatkowe kwiaty.
Palacio de los Jaguares 
Na niektórych ścianach przyległych do patio, przetrwały fragmenty fresków przedstawiających boga – jaguara w pierzastym nakryciu głowy. Większość malowideł ściennych nawiązuje do kultu jaguara. 
Templo de los Caracoles Emplumados
Wybudowana na przełomie II i III stulecia świątynia. Część rzeźbień przedstawia wielkie muszle, używane prawdopodobnie jako instrumenty muzyczne, ozdobione piórami i kwiatami. Spośród fasad wyróżnia się ta, od której pochodzi nazwa zespołu – zdobiona reliefem przedstawiającym wielkie opierzone ślimaki. Na platformie świątyni widnieją malowidła naścienne w kolorze zielonym i postaci, z dziobów których wypływa niebieski płyn.
Palacio de Tepantitla
Dawna rezydencja kapłanów, usytuowana pół kilometra na północny wschód od Pirámide del Sol. Na kilku murach zachowały się ślady malowideł, między innymi najsłynniejszy fresk z Teotihuacán – przedstawiający boga deszczu Tlaloca, jego kapłanów i raj, zwany Tlalocan (miejsce gdzie powstają chmury i jednoczą się dusze umarłych w wodzie), w którym widoczni są pływający ludzie, rośliny, zwierzęta oraz motywy związane z wodą. Tlaloc przedstawiony jest w masce oraz z pięknym quetzalem na głowie. Bramę wejściową na zadaszonym patio w północno – wschodnim narożniku budowli okala mural. Po obu stronach przedstawiony jest wizerunek boga Tláloca w otoczeniu kapłanów. Poniżej, na prawo od bramy wejściowej widać Raj Tláloca – ogród z maleńkimi ludźmi, zwierzętami i rybami, pluskającymi się w górskiej rzece. Na lewo od wejścia ukazano uczestników obrzędowej gry w pelotę. Na freskach w pozostałych pomieszczeniach przedstawieni są kapłani w penachos – pierzastych nakryciach głowy.
Palacio de Tetitla
Wielki kompleks składający się z kilku budowli. Na co najmniej 120 ścianach widnieją ślady fresków, przedstawiających w gmatwaninie motywów, m.in. Tláloca, jaguary, węże, orły oraz symbole związane z wodą, co czyni z tej budowli prawdziwą wizytówkę artystycznej ekspresji ludu zamieszkującego Teotihuacán. Ogromnych rozmiarów kompleks składa się z prawdziwego labiryntu dziedzińców, świątyń oraz ogromnych pomieszczeń. 
Palacio de Atetelco
Zespół budowli o znacznych rozmiarach, interesujący ze względu na bogactwo fresków, spośród których wyróżniają się reprezentacje kapłanów oraz dwie zdeformowane figury ludzkie, a także rzędy kojotów i stylizowanych jaguarów. Usytuowany jest 400 m. na zachód od Palacio de Tetitla. W północno – zachodnim narożniku budowli, na tzw. Patio Blanco, znajdują się liczne malowidła, z których część stanowią oryginały. Grupy odzianych w czerwone stroje postaci symbolizują poszczególne klany wojowników. Na środku jednego z dziedzińców znajduje się miniatura ołtarza, będąca reprodukcją z wielkich budowli centrum ceremonialnego.
Palacio de Zacuala i Palacio de Yayahuala
Są to potężne budowle otoczone wałami, najprawdopodobniej służące niegdyś jako mieszkania dla wielu rodzin. Rozdzielone są dwiema dobrze zachowanymi alejami, a składają się z mnóstwa pomieszczeń i niewielkich dziedzińców, do których prowadzi zadziwiająco mało wejść.   
Teotihuacán, Palacio de Tepantitla, fresk przedstawiający kapłana w penacho (pierzastym nakryciu głowy)
Teotihuacán, Palacio del Quetzalpapálotl
Teotihuacán, Pirámide de la Luna

001MEXTEOT01

 

004MEXTEOT04

 

005MEXTEOT05

 

007MEXTEOT07

 

008MEXTEOT08

 

009MEXTEOT09

 

010MEXTEOT010

 

011MEXTEOT011

 

012MEXTEOT012

 

013MEXTEOT013

 

016MEXTEOT016

 

017MEXTEOT017

 

018MEXTEOT018

 

024MEXTEOT024

 

025MEXTEOT025

 

028MEXTEOT028

 

029MEXTEOT029

 

033MEXTEOT033

 

034MEXTEOT034

 

035MEXTEOT035

 

038MEXTEOT038

 

039MEXTEOT039

 

040MEXTEOT040

 

041MEXTEOT041

 

045MEXTEOT045

 

047MEXTEOT047

 

048MEXTEOT048

 

052MEXTEOT052

 

053MEXTEOT053

 

054MEXTEOT054

 

055MEXTEOT055

 

056MEXTEOT056

 

057MEXTEOT057

 

058MEXTEOT058

 

059MEXTEOT059

 

07 Meksyk2018 (10)

 

07 Meksyk2018 (11)

 

07 Meksyk2018 (15)

 

07 Meksyk2018 (16)

 

07 Meksyk2018 (18)

 

07 Meksyk2018 (19)

 

07 Meksyk2018 (21)

 

07 Meksyk2018 (28)

 

07 Meksyk2018 (30)

 

07 Meksyk2018 (31)

 

07 Meksyk2018 (32)

 

07 Meksyk2018 (5)

 

07 Meksyk2018 (50)

 

07 Meksyk2018 (62)

 

07 Meksyk2018 (8)

 

07 Meksyk2018 (9)

 

1264museo001.JPG

 

1271museo008.JPG

 

1273museo010.JPG

 

1280museo017.JPG

 

1285museo022.JPG

 

1286museo023.JPG

 

1289museo026.JPG

 

P4040059

 

P4040061

 

P4040064

 

P4040065

 

P4040076

 

P4040082

 

P4040084

 

P4040089

 

P4040093

 

P4040101

 

P4040104

 

P4040106

 

P4040109

 

P4040110

 

P4040111

 

P4040117

 

P4040121

 

P4040128

 

P4040130

 

P4040131

 

P4040132

 

P4040133

 

P4040134

 

P4040136

 

P4040161

 

P4040165

 

P4040167

 

P4040174

 

P4040176

 

P4040180

 

P4040181

 

P4040189

 

P4040197

 

P4040207

 

P4040210

 

P4040221

 

P4040223

 

P4040224

 

P4040226

 

P4040227

 

P4040229

 

P4040234

 

P4040235

 

Teotihuacán stanowi dla większości ludzi przylatujących do Mexico City pierwszy kontakt z architekturą ludów prekolumbijskiej Ameryki. Ja również byłem w tym gronie osób i umownie można przyjąć, że od wizyty w tym miejscu rozpoczęła się moja fascynacja rdzennymi kulturami Mezoameryki, która swój punkt kulminacyjny osiągnęła po „odkryciu” przeze mnie bogatej spuścizny Majów na Jukatanie, w Chiapas oraz w Gwatemali, Hondurasie i Belize (w Salwadorze nie byłem).
Teotihuacán był największym ośrodkiem miejskim i handlowym oraz centrum kulturowo – religijnym Mezoameryki, nie tylko w epoce klasycznej, ale w ogóle w dziejach cywilizacji indiańskich. Bezpośredni wpływ tego centrum na inne ludy zamieszkujące region Mezoameryki trwał blisko tysiąc lat, a jego kultura ukształtowała podstawowe cechy kultury i sposobu życia Indian meksykańskich.